 |
|
|
Yumurta Hakkında Herşey
|
YUMURTA
HAKKINDA
Yumurta, insanların yaşamlarını sürdürebilmesi,
gelişmesi ve büyümesi için gerekli olan besin
maddelerini içeren harikulade bir besin kaynağıdır.
Besin değerinin en belirgin göstergesi, dış ortamda
uygun sıcaklık ve nem sağlandığında, yumurtadan 21
günlük sure içerisinde civciv elde edilmesine olanak
tanımasıdır. Yumurta yağ ve esansiyel aminoasitler
bakımından zengin olup, kalorisi düşük bir besindir.
Ayrıca vitamin fosfor ve demir kaynağıdır. Karbonhidrat
kalsiyum ve vitamin C miktarı ise düşüktür.
TAVUKLARIN
ATASI
Tavukların 150 milyon yıl önce yaşadığı kabul edilen
Archaeopteryx adlı yarı sürüngen ve yarı kuş özelliğinde
olan canlıdan evrim yoluyla meydana geldiği
sanılmaktadır.
YUMURTA KABUK
RENGİ FARKLILIĞI
Kabuk renginden, kabuğun meydana getirildiği
uterus(rahim)’den salgılanan pigmentler sorumludur.
Aracuana ırkı tavuklarda ise yumurta kabuğu mavi yeşil
renktedir. Kulak lobu beyaz olan tavuklarda yumurta
kabuğu beyaz, kulak lobu kırmızı olanlarda ise
yumurtalar kahverengidir. Yumurta kabuk rengi beyaz veya
kahverengi olanlar arasında besleyici değer olarak
farklılık yoktur.
TAVUKLAR BİR
YUMURTAYI NE KADARLIK BİR SURE İÇERİSİNDE MEYDANA
GETİRİR?
Yumurtanın, yumurta kanalına düşüp yumurtlanmasına kadar
geçen süre yaklaşık 22-26 saattir.
KABUKTAKİ POR
SAYISI
Yumurtada yaklaşık olarak 7500 ile 17000 adet arasında
çok küçük delikler (porlar) bulunur. Porlar yumurtanın
çevresi ile gaz ve nem alışverişi yapmasına olanak
tanır. Sayıca küt ucunda daha fazla bulunurken sivri
uçta seyrek bulunur.
HAVA BOŞLUĞU
Hava boşluğu yumurtanın küt ucunda bulunur ve iki kabuk
altı zarlarının birbirinden ayrılmasıyla oluşur. Hava
boşluğunun büyüklüğü, yumurtanın tazeliğini belirlemede
bir ölçüttür.
HAŞLAMA
3. dakikada hafif pişmiş yumurta sarısı ve katılaşmış
beyaz. 4. Dakikada hafifçe katılaşan yumurta sarısı ve
katılaşmış beyaz. 5. Dakikada katılaşmış yumurta sarısı
ve beyazı. 6. Dakikada kaynama ile hafif yumurta sarısı.
7. Dakikada pişmiş yumurta.
YUMURTA TOK
TUTAR
Sabah kahvaltıda yenen yumurta barsaklarda uzun sure
kaldığından tok tutar. Yumurta besin değeri yüksek,
enerji değeri çok düşük olup (75-80 kalori) tokluk hissi
yarattığı halde, fazla kalori yüklemez.
YUMURTA SARISI
Yumurta sarısı yumurtanın en besleyici ve kuru maddesi
en yüksek kısmıdır. Lesitinin varlığı yumurtanın kan
yapıcı özellik sağlamaktadır. Yumurta sarısının rengi;
genotip, yaş, yemdeki lisin düzeyi, yetiştirme sistemi,
yağlar, antioksidanlar, vitamin A ve kalsiyum
tüketiminden etkilenmektedir. Yumurta sarısının renginin
koyu ya da açık olması yumurtanın besin değeri üzerine
herhangi bir etkisi yoktur.
YUMURTANIN
BÜYÜKLÜĞÜ
Yumurtanın büyüklüğü, genetik yapıya, yumurtlama
devresi, tüy dökümünün etkisi, yumurtlama döngüsü, yemin
bileşimi, ve çevre koşullarına bağlı olarak değişir.
Sıcak havalarda yumurtalarda küçülme gözlenir.
Yumurtlama devresi başlangıcında ise yumurtalar daha
ufaktır. Tüy dökümünden sonraki ikinci verim döneminde
yumurtalar irileşir. Yemin protein ve linoleik asit
kapsamı yumurta büyüklüğü üzerine etki eder.
PROTEİN
Yumurta proteinin biyolojik değeri tamdır (%94). Bu
nedenle uzmanlar yumurtayı diğer gıda maddelerindeki
protein kalitesini ölçmek için standart bir değer olarak
kullanırlar. 60 gr ağırlığında ki yumurta ile insanın
günlük hayvansal orjinli protein gereksiniminin ¼’ini
karşılanmış olur.
BİR TAVUK KAÇ
YUMURTA VERİR?
Günümüz ticari hibrit tavukları yılda yaklaşık olarak
300 yumurta verir.
YUMURTANIN
TAZELİĞİ
Yumurtanın kalitesi kırılarak ve iç kalite özelliklerine
bakılarak anlaşılır. Kırmadan yapılacak en iyi test
yumurtayı kaynamış suya koymaktır. Eğer yumurta
batıyorsa taze, yüzüyorsa bayat olabilir.
ÇİĞ YUMURTA
TÜKETİMİ
Çiğ yumurta tüketiminde ciddi sağlık riskleri bulunur.
Çünkü salmonella bakterileri sıcaklıkla birlikte önemli
oranda etkinliklerini kaybederler, yumurtalar tüketimden
önce pişirilmelidir.
DEPOLAMA
Avrupa Birliği düzenlemelerine göre maksimum depolama
süresi yumurtladıktan sonra 28 gündür.
YUMURTA
DEPOLAMANIN EN İYİ YOLU
Yumurta oda sıcaklığında 7 gün, buzdolabında ise 1 ay
süre ile sağlıklı bir şekilde muhafaza edilebilir.
Yumurtanın yüksek kalitede stabilizasyonunda en basit
depolama yolu, satın alındıktan hemen sonra orijinal
kartonunda buzdolabında saklamaktır. Karton su
kayıplarını ve yumurta tadını diğer gıdalardan koku
çekmesine engel olacak şekilde korumaktadır.
Buzdolabında özellikle yumurtalar için tasarlanmış
bölümlere yumurtaları koymak tavsiye edilmemektedir.
Zira yumurtalar buralara konduğunda, yumurtaların zarar
görmesi adına riskler taşımaktadır. Yumurta kabuğu
yüzeyinde yaklaşık 17 bin gözenek bulunmaktadır ve bu
gözenekler içerisinden yumurta, koku ve tat
çekebilmektedir. Bu nedenle yumurtaların karton ya da
kutu içerisinde saklanması onları taze tutar.
YUMURTA AKINDA
TEL TEL YA DA KILÇIK GİBİ BEYAZ PARÇA
Bu yumurta akının normal içeriğidir ve şalaza olarak
adlandırılır. Şalazanın bileşiminde protein ve
antibiyotik yapılı lisozim maddesi bulunur. lisozim
yumurta içine giren bakterilerin parçalanarak yumurtanın
bozulmasını önler.
KAÇ TANE
YUMURTA YİYEBİLİRİM?
Günde şu kadar yumurta yiyebilirsiniz diyemeyiz. Ancak
her gün bir yumurta yemenizi önerebiliriz.
Yiyebileceğiniz yumurta sayısı sağlık durumunuza, gıda
tüketim tercihlerinize ve hayat standardınıza bağlıdır.
KIRIK YUMURTA
TÜKETİMİ
Kırık yumurtalar her zaman salmonealla ya da diğer
zararlı mikroorganizmalar tarafından kontaminasyon
(mikroorganizma bulaşımı) riski taşır. Bu yumurtalar
tercihe bağlı olarak derhal kullanılmalıdır.
ÇİFT SARILI
YUMURTALAR TÜKETİMİ
Çift sarılı yumurtalar genelde genç tavuklar tarafından
meydana getirilir. Üreme sistemlerinin olgunlaşmasıyla
birlikte ovulasyon (yumurtlama) hızlı meydana gelmekte
ve foliküllerde birlikte olgunlaşan iki yumurtanın
infindubuluma (yumurta kanalı) birlikte gelmesi sonucu
oluşmaktadır. Bu durum, iki yumurta sarısının kombine
bir şekilde tek yumurta kabuğunda oluşumuna neden
olmaktadır. 3 ya da 4 sarılı yumurtalar ise pek nadiren
görülür.
TEMİZLİK
Zemine düşen yumurtalar, tuz dökülerek kolayca
temizlenebilir.
|
|
|
|
